1. Metformin

Chống chỉ định:

• BN suy thận (độ lọc cầu thận ước tính eGFR < 30  mL/phút, giảm liều khi độ lọc cầu thận ước tính trong khoảng 30 -45  mL/phút)
• Nếu BN  đái tháo đường mới chẩn đoán đã có độ lọc cầu thận ước tính <45mL/phút, nên cân nhắc cẩn thận việc dùng metformin.
• Suy tim nặng
• Các tình huống giảm lượng máu đến tổ chức (mô) và/hoặc giảm oxy đến các tổ chức (mô) như choáng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
• Thận trọng khi dùng Metformin ở BN  > 80 tuổi, những  BN  có nguy cơ nhiễm acid lactic như suy thận, nghiện rượu mạn.

2. Sulfonylurea (SU)

Các thuốc thế hệ 1 hiện nay không được dùng.

Các  thuốc  thế  hệ  2  (như  Glyburide/glibenclamide,  Gliclazide,  Glimepiride, Glipizide) hiện đang được sử dụng

Chống chỉ định:

• Dị ứng thuốc
• Suy gan, suy thận nặng
• Đái tháo đường typ 1
• Phụ nữ có thai và cho con bú
• Hôn mê tăng đường huyết
• Đang cơn hạ đường huyết

3. Ức chế DDP4

Chống chỉ định:

• Có thai, cho con bú
• Dị ứng thuốc

4. Ức chế kênh đồng vận SGLT2

Chỉ định:

• Cải thiện kiểm soát đường huyết ở bệnh đái tháo đường típ 2 (hỗ trợ cho chế độ ăn kiêng và tập thể dục)
• Giảm các biến cố tim mạch bất lợi chính (nhồi máu cơ tim không tử vong và đột quỵ không tử vong, tử vong do tim mạch) ở bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường típ 2 và đã có bệnh tim mạch.
• Để giảm nguy cơ nhập viện do tim mạch và tử vong do suy tim ở bệnh nhân HFrEF (NYHA loại II-IV)
• Giảm nguy cơ suy giảm eGFR và nhập viện ở bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính có nguy cơ tiến triển (hiện chưa được sự chấp thuận của bộ y tế)
• Cải thiện kết quả tim mạch ở bệnh nhân HFpEF (Suy tim với phân suất tống máu bảo tồn)

Chống chỉ định:

• Đang lọc máu
• Đang nhiễm toan máu
• Giảm thể tích tuần hoàn
• Phụ nữ có thai và cho con bú

5. Ức chế α glucosidase

Chống chỉ định:

• Phụ nữ có thai và cho con bú
• Viêm ruột, loét đại tràng, tắc ruột
• Creatinin >2mg/dl
• Mất bù chuyển hóa cấp

Chỉnh liều một số thuốc theo mức lọc cầu thận:

Mối quan hệ giữa liều lượng thuốc và mức lọc cầu thận

Dapagliflozin:

Empagliflozin:

Suy thận

Hiệu quả hạ glucose của JARDIANCE® giảm khi chức năng thận giảm.

• Chống chỉ định: eGFR <30 mL/phút/1,73 m2, bệnh thận giai đoạn cuối hoặc bệnh nhân đang chạy thận nhân tạo
• Không cần điều chỉnh liều ở những bệnh nhân bị suy thận nhẹ đến trung bình
• Theo dõi chặt chẽ hơn các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh thận, đường huyết và suy thận ở những bệnh nhân có eGFR <60 mL/phút/1,73 m2 (đặc biệt nếu eGFR <45 mL/phút/1,73 m2)
• Ngừng thuốc nếu eGFR giảm xuống mức kéo dài <30 mL/phút/1,73 m2

Suy gan

• Không cần điều chỉnh liều cho những bệnh nhân suy gan nhẹ/trung bình
• Không khuyến cáo sử dụng cho những bệnh nhân suy gan nặng

Cân nhắc chung về liều dùng

• Thận trọng khi sử dụng ở những bệnh nhân đang dùng thuốc lợi tiểu, đặc biệt là thuốc lợi tiểu quai
• Không cần điều chỉnh liều dựa trên độ tuổi (tuy nhiên, chức năng thận và nguy cơ mất thể tích

cần được tính đến)

• Khi JARDIANCE® được thêm vào sulfonylurea hoặc insulin, có thể cân nhắc liều thấp hơn

sulfonylurea hoặc insulin để giảm nguy cơ hạ đường huyết

• Để giảm nguy cơ nhập viện do tim mạch, tử vong do suy tim ở bệnh nhân HFrEF (NYHA loại II-IV), cải thiện kết quả tim mạch ở bệnh nhân HfpEF, giảm nguy cơ suy giảm eGFR và nhập viện ở bệnh nhân mắc bệnh thận mãn tính có nguy cơ tiến triển (ở BN đái tháo đường típ 2) trên BN có eGFR ≥ 20 ml/phút/1.73m2
• Jardiance 10mg 1 lần/ngày, sử dụng cho đến khi lọc máu

Liều lượng, sử dụng thuốc đái tháo đường

BS CK1 Nguyễn Ngọc Thuận, Khoa Nội tiết – Tổng hợp, BV Trưng Vương, HCM